Kurpiowskie Centrum Informacji

Naszą witrynę przegląda teraz 3 gości 
Odsłon : 48850

Wędrowiec - biuletyn

Polacamy

 

Kurpiowskie Centrum Informacji

Kurpie - informator turystyczny

Kurpie - informator turystyczny

Kurpie

mrot

mazowia

nlot

 

O regionie
PDF Drukuj Email

Równina Kurpiowska - region geograficzny zwany pospolicie Puszczą Zieloną - Myszyniecką, Puszczą Kurpiowską.

Rozciąga się na sandrze, którego obrzeża wyznaczają naturalne formy krajobrazu. Od północy czyli Pojezierza Mazurskiego, granicę wyznaczają resztki moren czołowych ostatniego zlodowacenia bałtyckiego wzdłuż linii: Chorzele - Pełty - Wolkowe - Turośl. Od wschodu Wysoczyzna Kolneńska i rzeka Pisa. Od północnego-wschodu Turośl. Od zachodu Wysoczyzna Ciechanowska, górny i środkowy bieg rzeki Orzyc po górny odcinek rzeki Ruż, aż do jej ujścia do Narwi w rejonie Sielunia. Na południu Międzyrzecze Łomżyńskie, granicę zaś wyznacza dolina Narwi.

 

 

Charakterystyczną cechą jest monotonia krajobrazu wyrażająca się szerokimi, zabagnionymi dolinami, prawych dopływów Narwii, Orzyca, Omulwi, Rozogi, Szkwy, Pisy. Na działach wodnych występują wydmy najczęściej pokryte lasami sosnowymi z domieszką świerku. W dolinach rzek podmokłe łąki, sporadycznie bory bagienne np.: Olsy koło Płoszyc.


Obszar Międzyrzecza Łomżyńskiego między Narwią, a Bugiem krajobraz ze starszego zlodowacenia środkowo-polskiego to zdenudowana równina moreny dennej. Ogólnie teren płaski, tylko część moreny czołowej w rejonie Łomży-Czerwony Bór tworzy wzniesienie do kilkudziesięciu metrów wysokości względnej. Południowa część - w rejonie do kilkudziesięciu metrów wysokości względnej. Południowa część - w rejonie Ostrowi Mazowieckiej, Broku, Wyszkowa, i Pułtuska, rozciągający się obszar to Puszcza Biała. Na której terenie szereg miejscowości od lat trzydziestych XVIII wieku zostało ponownie zasiedlonych, w części lub całkowicie przez rodziny kurpiowskie z terenu Puszczy Zielonej. Ten rejon został nazwany Kurpiami Białymi w Puszczy Białej.

 

Rys historyczny - ziemie między Orzycem na zachodzie i Pisą na wschodzie, dawną granicą z Prusami na północy i rzeką Narew na południu od początków państwowości należały do książąt mazowieckich. Było to środowisko pierwotne, nie sprzyjające akcji osadniczej - piaszczyste i torfowo-bagienne gleby porastała gęsta puszcza pełna dzikiego zwierza. Przez bory, z północy ku Narwi przedzierało się kilka rzeczek, rozlewających się szeroko podczas wiosny i jesieni. Książęta płoccy sytuowali wzdłuż Narwi gródki strażnicze (Pułtusk, Różan, Ostrołęka, Nowogród, Łomża), wzdłuż rzeki podążała też akcja osadnicza, sama zaś puszcza pozbawiona była stałych mieszkańców. Bory ostrołęckie eksploatowano od XV a może XIV w. Pierwszymi, którzy wykorzystywali bogactwa puszczy byli bartnicy, myśliwi książęcy, rudnicy, smolarze itp. traktujący swe zajęcia jako sezonowe.

 

Wzrost zapotrzebowania na miód i wosk skłonił bartników do osiedlenia się w borach i zakładania pierwszych wsi. O stałym osadnictwie można mówić dopiero w II połowie XVII w, po twz. wojnach szwedzkich. Do Puszczy Zielonej napływali zbiegli chłopi pańszczyźniani, tzw. ludzie "luźni", drobna szlachta, czasem innowiercy czy osoby popadłe w konflikt w prawem. Osadzając się na terenach królewskich (od 1526 r) stawali się poddanymi jedynie króla czyli ludźmi wolnymi, z prawem posiadania broni, obciążonymi jedynie niewielką rentą czynszową. Napływ ludności z różnych stron (płn. Mazowsze, Mazury, Podlasie) ale jednocześnie wolność osobistą i specyficzne prawa, walka z przyrodą puszczańską i zwierzyną pozwoliły na konsolidację mieszkańców borów w grupę etnograficzną Kurpiów o bogatej i oryginalnej kulturze. Napływ osadników trwał do końca XVIII w, kiedy to nastąpiło przeludnienie wsi kurpiowskiej.

 

Właśnie to przeludnienie przy niskiej jakości gleby, upadku wielu zajęć leśnych, serii nieurodzajów i innych klęsk żywiołowych wpłynęło na fakt rozpoczęcia się w II połowie XIX w procesu odwrotnego - emigracji z Puszczy za chlebem, najpierw na zachód Europy, a później - do Ameryki.

 

Wykonanie: Atlantis-Art - projektowanie i tworzenie stron